
شمال
نمایش موقعیت منکاروانسرای سلجوقی یا رباط کهنه قدمتی هزار ساله دارد و یکی از اولین و کهنترین اقامتگاههای بومگردی خشتی و گلی در جهان است. کاروانسرای سلجوقی به ثبت ملی رسیده است. این کاروانسرا در مسیر جاده ابریشم بوده است. برای بازدید از این مکان نیاز به تهیه بلیط ندارید و برای پارک خودرو هم در اطراف همین مکان جا زیاد هست.
رباط نو و رباط کهنه ویرایش واژهٔ رباط که از ریشهٔ «ربط» میآید، به معنای ارتباط میان دو شهر میباشد که واژهای عربی است. در ابتدا به مفهوم یک ایستگاه نظامی، سپس توقفگاه موقت لشکری و بعد از آن برای منزلهای میان راه که مورد استفاده ملتزمین رکاب شاهی قرار گرفته، بکار برده میشد. رباطها بر خلاف کاروانسراها، از عمده مسائل به وجود آورندهٔ عوامل مذهبی (سفرهای زیارتی) و عوامل اقتصادی (تجارت) شکل میگرفتند. سریزد دارای دو رباط، یکی کهنه و دیگری نو است. رباط کهنه که قدمت آن به دوران سلجوقیان بازمیگردد و اما رباط نو سریزد که دارای یک پلان مستطیل شکل به ابعاد m۳۵ ×۲۰، در شمالیترین قسمت روستای سریزد واقع است. مربوط به دوران صفویه میباشد که عمدتاً از مصالح آجری ساخته شده است. در قسمت فوقانی ورودی رباط اتاقی در نظر گرفته شده است که دو کاربر را در خود جای داده، در وهلهٔ اول فضا به عنوان دیدهبانی عملکرد داشته و در وهلهٔ دوم به عنوان اعیانینشین از آن استفاده میشده است. در راهروی ورودی که به حیاط منتهی میگردد دو اتاق در طرفین راهرو در نظر گرفته شده است، که این اتاقها کنترل ورود و خروج کاروانیان را به عهده داشته است. پیرامون حیاط رواقهایی با عمق محدود و اتاقهایی جهت استراحت افراد در نظر گرفته شده و در فضای داخلی که به صورت مسقف میباشد، محلی برای بستن شتر و اسب از آن استفاده میشده است. این رباط با گذشت سالیان سال هنوز سالم و پابرجا میباشد.
برخی مورخان قدمت رباط کهنه سریزد را به دوره سلجوقی (۱۰۳۷ تا ۱۱۹۴ میلادی میلادی) نسبت میدهند؛ در حالی که برخی دیگر بر این باورند که این کاروانسرا در زمان شاه عباس صفوی و به دستور او توسط معمار معروف صفوی «الله وردی خان» ساخته شده است. از مصالح به کار رفته در ساخت بنا میتوان به خشت خام و گل اشاره کرد. رباط کهنه دارای اتاقهای متعددی است که ضخامت دیوارهای آن به یک متر، طول دیوارها به ۵۰ تا ۶۰ متر و ارتفاع آنها به ۶ متر میرسد.
کاروانسرای رباط کهنه (مکانهای تاریخی) در استان یزد، شهرستان مهریز و خیابان فرافر واقع شده است. و از نظر موقعیت جغرافیایی در نزدیکی هتل کاروانسرای صفویه، مسجد جامع سریزد و کاروانسرای صفویه سریزد قرار گرفته است.