شمال
نمایش موقعیت من
لایه‌های نقشه
مقبره شیخ شمس الدین
ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﮑﺎن اﻣﺘﯿﺎز دﻫﯿﺪ
نظرات درباره‌ی مقبره شیخ شمس الدین
![تیک سبز]()
تیک سبز1405/07/16- گزارش نظر
در منابع تاریخی با نام شمس‌الدین محمد بن حسن ساوجی (یا خواجه شمس‌الدین محمد ساوجی) شناخته می‌شود. او یکی از مشایخ و عارفان ایرانی قرن هفتم و هشتم هجری است که با وجود جایگاه برجسته‌اش در زمان خود، امروزه چهره‌ای کمتر شناخته‌شده به شمار می‌رود. او از مشایخ تصوف ایرانی در دوران پس از حمله مغول (سده هفتم هجری) بود. منابع تاریخی، از جمله «تجارب السلف»، «چهل مجلس» علاءالدوله سمنانی، «تاریخ الاسلام» ذهبی و «نفحات الانس» جامی، از او به عنوان شخصیتی با جایگاه معنوی و نفوذ اجتماعی نسبتاً برجسته در میان اولیای قرن هفتم و هشتم هجری یاد کرده‌اند. شمس‌الدین ساوجی از شاگردان نجم‌الدین رازی (از عارفان و مفسران بزرگ قرن ششم و هفتم) بود. چند دهه پس از مرگ استادش می‌زیست و به چنان شهرتی دست یافت که علاءالدوله سمنانی، عارف نامدار، در آغاز سلوک خود با او مکاتبه داشت و به وجودش افتخار می‌کرد. سمنانی از خداوند می‌خواست که «برکت این شیخ ساوجی» به او نیز برسد. شاخص‌ترین کار او، تلخیص و پیرایش تفسیر «بحرالحقائق» اثر استادش نجم‌الدین رازی بود. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که نسخه‌ای که امروزه از این تفسیر شهرت یافته، محصول تلخیص و اختصار شمس‌الدین ساوجی در شوشتر است. این موضوع از چندین نسخه معتبر خطی که در شوشتر یافت شده، پشتیبانی می‌شود. او را می‌توان حلقه رابط میان نجم‌الدین رازی و علاءالدوله سمنانی دانست. بازشناسی او هم تصویری دقیق‌تر از گسترش سلسله طریقت نجم‌الدین رازی به دست می‌دهد و هم سهم مغفول‌مانده جنوب ایران (به‌ویژه شوشتر) را در تاریخ تصوف ایرانی روشن می‌کند. ساوجی در جوار بقعه «سهل بن عبدالله تستری» در شوشتر خانقاهی بنا کرد و همان‌جا را برای مرقد خود برگزید. بنای «بقعه شیخ شمس‌الدین» که مربوط به دوره سلجوقیان است، در ابتدای جاده شوشتر به عقیلی، روبروی چشمه سوزنگر قرار دارد و در سال ۱۳۸۲ با شماره ثبت ۸۳۶۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. با تغییر مذهب و مزاج دینی شوشتر در دوران صفویه، خانقاه‌ها و قبور صوفیان اهل سنت، از جمله مقبره و خانقاه شمس‌الدین ساوجی، به تدریج متروک و فراموش شد. منابع محلی بعدی، مانند «تذکره شوشتر»، به جای ذکر ساوجی، از شخصیتی دیگر به نام «سید شمس‌الدین گلچشم» یاد کرده‌اند که گویا همان مکان به او نسبت داده شده است. شمس‌الدین محمد ساوجی عارفی از سلسله نجم‌الدین رازی بود که سال‌های پایانی عمر خود را در شوشتر گذراند، در آنجا خانقاه ساخت و تفسیر مهمی را تلخیص کرد. اگرچه امروزه نامش کمتر شناخته شده، اما نقش او در تداوم تصوف در جنوب ایران و پیوند میان دو نسل از عارفان (نجم رازی و سمنانی) قابل توجه است.
درباره‌ی مقبره شیخ شمس الدین
مقبره شیخ شمس الدین (مکان‌های تاریخی) در خوزستان، شهرستان شوشتر و جاده گتوند شوشتر واقع شده است. و از نظر موقعیت جغرافیایی در نزدیکی چشمه سوزنگر و همچنین اتوگالری فرهادی و لبنیات و بستنی کیا قرار گرفته است.