
شمال
نمایش موقعیت منامامزاده محسن(ع) همدان، معروف به امامزاده کوه، یکی از جاذبههای تفریحی، گردشگری و مذهبی پایتخت تاریخ و تمدن ایرانزمین در دل دامنه الوند است. امامزاده محسن از امامزادگان واجبالتکریم همچون نگینی درخشان در شهر همدان میدرخشد و به دلیل قرار گرفتن در انتهای دره سرسبز و منطقه بکر برفین، به عنوان قطب فرهنگی و گردشگری مذهبی استان همدان شناخته شده و در تمام فصول سال زائران و گردشگران بسیاری را به سمت خود فرا میخواند. در فصل زمستان نیز، جاده زیبا و برفی آن و کوهستانی بودن طبیعت این منطقه میتواند در کنار سفری معنوی، سفری به دل طبیعت زمستانی را به یادگار بگذارد. زائران و مسافران برای بازدید و زیارت این بقعه متبرکه باید ۱۵ کیلومتر از شهر همدان دور شوند و پس از گذشتن از شهر مریانج و روستاهای سولان، توئین، موئین و وفرجین به درهای وسیع به نام برفین برسند و نظارهگر مقبره امامزاده محسن(ع) در درون بقعهای ساده که در سرسبزی طبیعت جا نهاده، باشند. در نسب شریف این آستان مقدس آمده است: «محسن بن علی بن حسینالاثرم بن حسنالمجتبی بن علی بن ابیطالب (ع)». بنابراین امامزاده محسن(ع) از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) است. مادر بزرگوار این امامزاده خواهر امام محمد باقر(ع) است. بر این اساس، این بقعه متبرکه یادگار 2 امام معصوم، امام مجتبی(ع) و امام سجاد(ع) است و در مدخل حرم نیز چند تن از صحابه پیامبر گرامی اسلام(ص) مدفون هستند. بنای امامزاده محسن(ع) از 2 شبستان یا حرم پیوسته و متصل به یکدیگر تشکیل شده است که نخستین شبستان قدیمیترین قسمت بنای بقعه است و تاریخ بنا را بر لوح شبستان سال ۷۳۰ (ه.ق) نوشتهاند و این شبستان مرسوم به حرم قبر صحابه است که با طاق گنبدی پوشش داده شده، فضای داخل مربع شکل به ابعاد ۷ متر است و در ارتفاع تقریبا ۵ متری با ایجاد چهار گوشواره در 4 کنج یک 8ضلعی به وجود آمده که پایه اصلی گنبد مدور طاق را تشکیل میدهد. شبستان دوم نیز مدفن امامزاده محسن(ع) است و بر روی صندوق چوبی داخل ضریح نام محسن بن علیبن ابیطالب(ع) نوشته و عدد ۹۳۵ یعنی تاریخ ساخت صندوق چوبی یا تجدید بنای بقعه حک شده است. به روایت لوح و زیارتنامه در بقعه، برخی از احفاد ائمه در معرفی خود نام نخستین جد خود را هم ذکر کردهاند. این زیارتنامه امامزاده را از اعقاب علویان و سادات حسنی کوچیده از طبرستان در قرن سوم هجری معرفی میکند. بنای ساختمان بقعه امامزاده محسن(ع) هماکنون فاقد کتیبه تاریخی و نام بانی است، ولی تا چند سال پیش، 2 کتیبه تاریخی در آن موجود بود که نخستین آنها به تاریخ ۷۳۵ هجری بر روی لوحی در ایوان ورودی بنا و دیگری نیز به تاریخ ۹۳۵ هجری بر روی صندوق منبت داخل ضریح حرم اصلی بنا نصب شده بود. با توجه به کتیبه ساخت بنا که متعلق به سال ۷۳۵ هجری بوده است، بنای کنونی را میتوان از آثار قرن هشتم هجری و مربوط به عهد ایلخانی دانست که بر روی بنای قدیمیتری مربوط به سده ششم هجری ساخته شده است و در دورههای بعد، به ویژه دوره صفویه و قاجار نسبت به مرمت و تعمیر بنا اقدام شده است. این بنا در سال ۱۳۴۷ به شماره ۸۲۴ در فهرست آثار تاریخی به ثبت رسیده است.
عالی ، معماری زیبا و سنتی قشنگی داره
در فصل درختهای توت امامزاده بیدریغ به پای مردم میوه میریزند. بازارچهای از محصولات کشاورزی روستا در اطراف امامزاده هست که البته ارزان نیست. نان گرده امامزاده را حتماً امتحان کنید و از رشته های پلویی و آشی آنجا هم با خیال راحت بخرید.
این منطقه بسیار خوش آب و هواس و جاده زیبایی داره. ضمن زیارت امامزاده میتونید از محصولات مردم اونجا هم خرید کنید که گردو و سیر بسیار عالی و درجه یکی دارن. برای یک گردش کوتاه عالیه
در بهار و تابستان بسیار خنک و باصفا ست
مکان مذهبی زیارتی امامزاده محسن علیه السلام و یکی از صحابه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم. بسیار زیبا آرام با فروشگاه های بسیار زیاد انواع میوه ها و تنقلات و اجیل هوای خنک و کوهستانی.
بسیار خوش آب و هوا و زیبا
جای بسیار باصفایی هست بنای امامزاده محسن یا امامزاده کوه مربوط به احتمالاً سدهٔ ۱۰ است و در شهرستان همدان، بخش مرکزی، روستای وفرجین در ۱۶ کیلومتری شهر همدان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۷ با شمارهٔ ثبت ۸۲۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده محسن(ع) همدان، معروف به امامزاده کوه، یکی از جاذبههای تفریحی، گردشگری و مذهبی پایتخت تاریخ و تمدن ایرانزمین در دل دامنه الوند است. امامزاده محسن از امامزادگان واجبالتکریم همچون نگینی درخشان در شهر همدان میدرخشد و به دلیل قرار گرفتن در انتهای دره سرسبز و منطقه بکر برفین، به عنوان قطب فرهنگی و گردشگری مذهبی استان همدان شناخته شده و در تمام فصول سال زائران و گردشگران بسیاری را به سمت خود فرا میخواند. در فصل زمستان نیز، جاده زیبا و برفی آن و کوهستانی بودن طبیعت این منطقه میتواند در کنار سفری معنوی، سفری به دل طبیعت زمستانی را به یادگار بگذارد. زائران و مسافران برای بازدید و زیارت این بقعه متبرکه باید ۱۵ کیلومتر از شهر همدان دور شوند و پس از گذشتن از شهر مریانج و روستاهای سولان، توئین، موئین و وفرجین به درهای وسیع به نام برفین برسند و نظارهگر مقبره امامزاده محسن(ع) در درون بقعهای ساده که در سرسبزی طبیعت جا نهاده، باشند. در نسب شریف این آستان مقدس آمده است: «محسن بن علی بن حسینالاثرم بن حسنالمجتبی بن علی بن ابیطالب (ع)». بنابراین امامزاده محسن(ع) از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) است. مادر بزرگوار این امامزاده خواهر امام محمد باقر(ع) است. بر این اساس، این بقعه متبرکه یادگار 2 امام معصوم، امام مجتبی(ع) و امام سجاد(ع) است و در مدخل حرم نیز چند تن از صحابه پیامبر گرامی اسلام(ص) مدفون هستند. بنای امامزاده محسن(ع) از 2 شبستان یا حرم پیوسته و متصل به یکدیگر تشکیل شده است که نخستین شبستان قدیمیترین قسمت بنای بقعه است و تاریخ بنا را بر لوح شبستان سال ۷۳۰ (ه.ق) نوشتهاند و این شبستان مرسوم به حرم قبر صحابه است که با طاق گنبدی پوشش داده شده، فضای داخل مربع شکل به ابعاد ۷ متر است و در ارتفاع تقریبا ۵ متری با ایجاد چهار گوشواره در 4 کنج یک 8ضلعی به وجود آمده که پایه اصلی گنبد مدور طاق را تشکیل میدهد. شبستان دوم نیز مدفن امامزاده محسن(ع) است و بر روی صندوق چوبی داخل ضریح نام محسن بن علیبن ابیطالب(ع) نوشته و عدد ۹۳۵ یعنی تاریخ ساخت صندوق چوبی یا تجدید بنای بقعه حک شده است. به روایت لوح و زیارتنامه در بقعه، برخی از احفاد ائمه در معرفی خود نام نخستین جد خود را هم ذکر کردهاند. این زیارتنامه امامزاده را از اعقاب علویان و سادات حسنی کوچیده از طبرستان در قرن سوم هجری معرفی میکند. بنای ساختمان بقعه امامزاده محسن(ع) هماکنون فاقد کتیبه تاریخی و نام بانی است، ولی تا چند سال پیش، 2 کتیبه تاریخی در آن موجود بود که نخستین آنها به تاریخ ۷۳۵ هجری بر روی لوحی در ایوان ورودی بنا و دیگری نیز به تاریخ ۹۳۵ هجری بر روی صندوق منبت داخل ضریح حرم اصلی بنا نصب شده بود. با توجه به کتیبه ساخت بنا که متعلق به سال ۷۳۵ هجری بوده است، بنای کنونی را میتوان از آثار قرن هشتم هجری و مربوط به عهد ایلخانی دانست که بر روی بنای قدیمیتری مربوط به سده ششم هجری ساخته شده است و در دورههای بعد، به ویژه دوره صفویه و قاجار نسبت به مرمت و تعمیر بنا اقدام شده است. این بنا در سال ۱۳۴۷ به شماره ۸۲۴ در فهرست آثار تاریخی به ثبت رسیده است.
طبیعت بسیار عالی
 امامزاده محسن(ع) نسب این امامزاده بزرگوار بر اساس شجرهنامه موجود در بقعه به دومین امام شیعیان یعنی امام مجتبی(ع) میرسد. بنای بقعه از آثار دوره مغول و مربوط به قرن هشتم هجری بوده و ساختمان بقعه از بیرون بهشکل مستطیل است و در جلو، ایوان بزرگی ساختهشده که ورودی مقبره را تشکیل میدهد و دو اتاق دوطبقه در طرفین آن قرار دارد. بنای موسوم به امامزاده محسن(ع) از دو حرم یا شبستان پیوسته و مرتبط با یکدیگر تشکیلشده که در حرم نخستین یا حرم صحابه بنا به نظر و عقیده برخی از پژوهشگران صاحبنظر، ابودجانه انصاری، صحابه پیامبر و چند نفر دیگر از یارانش که در جریان فتح غرب ایران و همدان شرکت داشته و در این نبردها بهشهادت رسیدهاند، مدفون هستند. تا چند سال پیش، صندوق چوبی منبت زیبایی با تاریخ 935 هجری داخل ضریح چوبی امامزاده وجود داشت که کتیبه و نوشته روی آن صاحب مزار را «محسنبن علیبن ابیطالب» معرفی میکرد. البته هماکنون صندوق مزبور در بنا موجود نیست و بنا به دلایل نامعلوم به مکان نامشخصی منتقلشده است، اما برخی افراد صاحبنظر در صحت این انتساب تردید کرده و معتقدند که فرزندان حضرت علی(ع) به ایران نیامدهاند. بهروایت لوح و زیارتنامه موجود در بقعه، برخی از احفاد ائمه در معرفی، نام نخستین جدّ خود را هم ذکر میکردهاند که این مطلب درباره امامزاده محسن نیز مصداق دارد. مرحوم عندلیبزاده درباره شخص مدفون در حرم اصلی بنا، مطالعات گستردهای انجام داده و با استناد به برخی نوشتهها و مدارک تاریخی هویت فرد مدفون را چنین بیان داشتهاند: «محسنبن علیبن الحسین (الأثرم) ابن حسن المجتبیبن علیبن ابیطالب. وی مینویسد: "در اینکه امام حسن مجتبی فرزندی بهنام «حسین» داشته که به «حسین الأثرم» معروف بوده، بین دانشمندان فن النساب هیچ اختلافی نیست. او سیدی جلیلالقدر و عالمی فاضل و دارای خلقی نیکو بوده است. دارای فرزند و فرزندزادگانی بوده از جمله «علی» و «امسلمه» و امکلثوم.» بیهقی هم میگوید: "محسن بن علی بن الحسن بن امیرالمؤمنین علی امه اخت محمد باقر دفن بحدود همدان ب«مسارد» و صلّی علیه قاضی همدان". به اعتقاد عندلیبزاده در شجرهنامه فوق نام «حسین الاثرم» افتاده و سپس مینویسد: "بهترین شاهد بر این مدعا این است که در همین عبارت مادر محسن بهعنوان خواهر امام باقر(دختر امام سجاد) معرفیشده، بنابراین پدر «محسن» داماد امام سجاد بوده و بهتصریح همین بیهقی داماد امام سجاد «علیبن الحسینبن الحسن» است نه علیبن الحسن. پس شجرهنامه صحیح همان است که در ابتدای مطلب ذکر شد. با توجه به آنچه گفته شد و با توجه به عبارت موردبحث از بیهقی باید گفت امامزاده محسن از طرف پدر با دو واسطه به امام حسن مجتبی و آنگاه به امیرالمؤمنین میرسد و از سوی مادر هم نوه امام سجاد(ع) بوده است". بیهقی از سبب و تاریخ مهاجرت این امامزاده به همدان و نیز زمان رحلت او سخنی بهمیان نیاورده و میگوید او در اطراف همدان «مسارد» دفن شد و قاضی همدان بر او نماز خواند. این بقعه بهدلیل قرارگرفتن در دره زیبای ماوشان رود که در منابع تاریخی به آن اشاره شده، پذیرای گردشگران بسیاری بهویژه در فصلهای بهار و تابستان است زیرا دارای هوای مطبوع و خنک است.
امامزاده کوه (محسن) (محل عبادت) در استان همدان، شهرستان همدان و جاده سولان - امامزاده محسن واقع شده است. و از نظر موقعیت جغرافیایی در نزدیکی باغ امام زاده کوه، محصولات بهداشتی پوست و مو لدورا، تره بار وخشکبار عباسی (امامزاده محسن)، پارکینگ امامزاده محسن و سوپر مارکت قرار گرفته است. همچنین با توجه به نظراتی که کاربران در اپلیکیشن نشان به این مکان دادهاند میتوان گفت این مکان یکی از محلهای عبادت خوب این منطقه میباشد.