شمال
نمایش موقعیت من
شبانهروزی
دیوار یخی بیرجند و اسرار درون یخدان رحیم آباد با دیوار بلند و جالب توجهاش در میانه خیابان پر رفتوآمد شهید محلاتی بیرجند در میانه همه ساختوسازهای جدید، حسابی دلبری میکند بهخصوص بعد از بازسازی سالهای اخیر وضعیتی مناسب یافته تا بیننده را برای صرف حداقل دقایقی در کنار خود وسوسه کند. خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی، بنایی که احداث آن به دوره قاچار یعنی زمانی که فاصله زیادی از شهرنشینان آن روزگار داشته بر میگردد. دیوار یخی تا همین چند دهه قبل یکه و تنها و با فاصله نهچندان زیاد از عمارت و باغ تاریخی رحیم آباد در جایی که آن زمان بیایانهای جنوبی بیرجند بهحساب میآمد، خود نمایی میکرد.پدیدهای که با تلاش و ابتکار متولیان و مهندسان آن زمان اجرا شد و کار جمعآوری آب در شبهای سرد زمستان در مخزن تعبیه شده را برعهده داشته تا در تابستان مورد استفاده قرار گیرد ولی فارغ از ظرایف مهندسی و اهمیت تاریخی اینمکان شاید وقتی شبهای بهاری هنگام عبور از خیابان محلاتی منظره چشمنواز این سازه سنتی و بلند را نظاره کرده و یا روی نیمکت کنار دیواریخی و زیر نور آرام محل نشسته و لذت میبریم برایمان جالب باشد که بدانیم این یخدان یا دیوار یخی در حدود یک قرن قبل و یا حتی پیشتر از آن مورد استفادههای مهم دیگری هم داشته و گاه میزبان اجتماعات و و برنامههای مهمی بوده که ازجمله میتوان به برگزاری برخی مسابقات ورزشی و برگزاری مراسم رسمی و حکومتی اشاره کرد. در گزارش محرمانه کنسولگری انگستان در سیستان و قاینات که در هفته منتهی به ۲٦ فوریه ۱۹۱۰ میلادی برابر با ۷ اسفنند ۱۳۸۸ شمسی آمده است عنوان شده امروز نخستین بازی چوگان در زمینی که در یک مایلی خارج از شهر آماده کردیم انجام شد. نقل از کتاب اسناد کنسولگری انگلستان در سیستان و قاینات ترجمه دکتر محمودرفیعی، نکته آن که منطقه مورد نظر در دهههای ابتدایی قرن قبل بهعنوان یکی از میدانهای مهم شهر بیرجند نام میدان چوگان به خود گرفته بود.استاد مرحوم دکتر جمال رضایی که در مورد محلههای قدیمی شهر بیرجند تحقیقات مفصلی انجام داده است، در مورد این محل میگوید در بیابان جنوبی شهر و نزدیک یخچالها زمین باز و بزرگی بود که نظامیان در آن چوگان بازی میکردند و نیز مسابقات اسبدوانی را در آن برگزار مینمودند و در روز سوم اسفند سان و رژه هم در آن اجرا میشد از اینرو این زمین به سه نام معروف بود میدان چوگان، میدان اسبدوانی و میدان رژه.وی در جایی دیگر از کتاب هم عنوان میکند، این بازی چوگان در حدود سال ۳۰۰ شمسی در بیرجند شناخته شد و میان نظامیان معمول بود و بهخصوص در جشنها دو دسته سوارکار «چوگان باز» با هم مسابقه دادند. محل این بازیها یا مقابل هنگ و یا میدانی در نزدیک یخدانها بود.
باز مانده از دوره قاجار ، به همت دکتر جاوید شهردار وقت بیرجند فضا سازی و بازسازی شد
مکان تاریخی شهر محسوب میشود...
یخدان رحیم آباد مربوط به اواخر دوره قاجار است که در مرداد ماه 1382 به عنوان یک اثر ملی به ثبت رسیده، این بنا از بخشهای مختلفی مانند دیوار سایه انداز، محوطه یخ بند، مخزن جمع آوری یخ و گنبدی که بر بالای آن تشکیل شده است. مکان زیبا و دلنشین و بی نظیر است
اکثرا نمیدونن چرا اسمش دیوار یخیه؟
جالبه
دیوار یخی بیرجند، که به یخدان رحیمآباد نیز شناخته میشود، یکی از آثار تاریخی و معماری منحصربهفرد استان خراسان جنوبی است. این بنا در اواخر دوره قاجار ساخته شده و در مردادماه ۱۳۸۲ بهعنوان یک اثر ملی به ثبت رسیده است . ویژگیهای معماری و عملکرد یخدان رحیمآباد دارای گنبدی بزرگ و دیوار سایهانداز است که برای تهویه و خنک نگهداشتن یخها طراحی شدهاند. در گذشته، آب حاصل از ذوب برفهای رشتهکوه باقران در این مخزن ذخیره میشد و در تابستان برای خنکسازی و نگهداری مواد غذایی استفاده میشد . بهسازی و بازسازی در اسفندماه ۱۳۹۹، پروژه بهسازی دیوار یخدان بیرجند با حضور استاندار خراسان جنوبی به بهرهبرداری رسید. این پروژه شامل سنگفرش پیادهرو، آبنما، گلکاری و بهبود فضای شهری اطراف بنا بود. برای این پروژه حدود یک میلیارد تومان هزینه شده است . ویژگیهای معماری و عملکرد یخدان رحیمآباد از سه قسمت اصلی تشکیل شده است: دیوار سایهانداز: دیوار شمالی یخدان با مصالح چینه (گل رس) ساخته شده و بهصورت مخروطی طراحی شده است تا از تابش مستقیم نور خورشید جلوگیری کند و شرایط مناسبی برای یخبندان ایجاد کند. گنبد بزرگ: گنبدی بزرگ در بالای یخدان قرار دارد که برای تهویه و خنک نگهداشتن یخها استفاده میشده است. مخزن یخ: در پایینترین نقطه یخدان، مخزنی برای ذخیره یخها وجود دارد که تا اواخر تابستان برای خنکسازی و نگهداری مواد غذایی استفاده میشده است. برای تامین آب مورد نیاز یخدان، از رشتهکوه باقران آب را بهوسیله جویهای سفالی به داخل یخدان هدایت میکردند. در زمستان، آب در اثر سرمای هوا یخ میبست و در لایههای مختلف روی هم انباشته میشد. بین لایههای یخ، مقداری کاه میریختند تا از چسبیدن یخها به یکدیگر جلوگیری شود.
عالیه
جالبه
خیلی خوب، لطفاً در مراقبت از آثار باستانی کوشش کنیم.
دیوار یخی (مکانهای تاریخی) در محله جماران بیرجند و خیابان محلاتی واقع شده است. و از نظر موقعیت جغرافیایی در نزدیکی مراکز مهمی مانند عمارت و باغ رحیم آباد و مجتمع تجاری مروارید و همچنین کافه رستوران سایدا، رستوران و سالن پذیرایی مدائن، شیرینی عربی، دبستان غیردولتی آزاده و کافه سایدا قرار گرفته است. همچنین با توجه به نظراتی که کاربران در اپلیکیشن نشان به این مکان دادهاند میتوان گفت این مکان یکی از اماکن دیدنی و تاریخی خوب این منطقه میباشد.