قلعۀ سردار یا اَرگ بوکان (به کردی: قەڵای سەرداری بۆکان) در سدۀ نوزدهم میلادی و در سال ۱۸۶۸ م/ ۱۲۴۷ خورشیدی توسط عزیزخان مکری سردار کل عساکر منصوره و فرماندۀ کل قوای ایران در حکومت ناصرالدین شاه قاجار بنا شدهاست.
عزیزخان مکری بانی این قلعه برای تسلط بر عشایر و کردهای مکری این بنا را ساخته بود. بخشهای دیگر این ساختمان توسط فرزندان و نوادگان او تکمیل و گسترش یافتهاست. این ساختمان بر روی تپهٔ تاریخی بنا نهاده شدهاست که در طول زمان مکانی برای اجرای سیاستهای دولتها بوده و کُردهای دارای مقام عالی در حکومتهای وقت از آن بهعنوان یک مرکز حکومتی استفاده میکردند و بین عشایر و طوایف کُرد این قلعه از اعتبار خاصی در منطقه مکریان برخوردار بودهاست. ارتفاع این ارگ از سطح زمین ۱۳ تا ۱۵ متر و طول آن ۳۰ متر است.
در حال حاضر این تپۀ تاریخی در مرکز شهر بوکان قرار گرفته و تا ۹۵ درصد بنای ساختمان آن تخریب شده و از آن بهعنوان پایگاه مقاوت بسیج شهری استفاده میشود. تپهای که قلعه بر روی آن قرار گرفتهاست، قدمتی بالغ بر ۳٬۰۰۰ سال دارد و همچنین بنای ساختمان قلعه مربوط به بیش از ۱۵۰ سال قبل است.
این بنا زیر نظر سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است که نهاد نظامی «سپاه پاسداران» آن را از دهههای ۶۰ و ۷۰ بهصورت غیرقانونی در تصرف خود قرار دادهاست و با توجه به درخواستهای متعدد مردمی و سایر دستگاههای شهرستانی مانند شهرداری، فرمانداری مبنی بر تحویل این قلعه به شهرداری جهت بازسازی، اما تاکنون سپاه استان آذربایجان غربی پاسخگو نبودهاست. در طی سالهای اخیر ساخت و سازهای غیرقانونی در خارج از محوطۀ تپه و داخل قلعۀ سردار توسط این نهاد نظامی صورت گرفتهاست.
منبع:
ویکیپدیا قلعه تاریخی سردار عزیز خان مکری بوکان (مکانهای تاریخی) در بوکان و خیابان قه لای سردار واقع شده است. و از نظر موقعیت جغرافیایی در نزدیکی مجتمع تجاری کاردو و همچنین کبابی فقیه، مسجد جامع بوکان، سفال نگین، دفتر وکالت چی من جمشیدی و طلا و جواهر سازی افشین گلد قرار گرفته است. همچنین با توجه به نظراتی که کاربران در اپلیکیشن نشان به این مکان دادهاند میتوان گفت این مکان یکی از اماکن دیدنی و تاریخی خوب این منطقه میباشد.