شمال
نمایش موقعیت من
برج شیشه، از بناهای دوران قاجاریه است و در زمان سلطنت فتحعلی شاه و همزمان با تأسیس شهر سلطانآباد بنا شد. این برج تاریخی با ساختاری ۱۲ ضلعی و سه طبقه، از نظر معماری از نمونههای کمنظیر در نوع خود به شمار میرود. طبقات فوقانی آن مزین به تزئینات چشمنواز آجری و کاشیکاریهایی بود که جلوهای خاص به بنا میداد. فرم بیضیشکل برج با قطر بزرگ ۱۲ متر و قطر کوچک ۸ متر، طراحی هوشمندانه معماران آن عصر را نشان میدهد.دلیل نامگذاری این برج به “شیشه”، به کاشیهای درخشان آن بازمیگردد که در زمان تابش نور خورشید، از فاصلهای دور مانند شیشه میدرخشیدند. متأسفانه در سال ۱۳۶۱، بخشهایی از این سازه بههمراه خانه سپهدار و عمارت قدیمی نظمیه اراک، برخلاف قوانین میراث فرهنگی تخریب شد. امروزه، ساختمان برج به کتابفروشی تبدیل شده و تنها نمادی کوچکتر از آن در میدان سرداران اراک بازسازی شده است.برج شیشه دارای تزئینات کمنظیری از کاشیهای لوزیشکل معلق بود که در نور خورشید میدرخشیدند و باعث تمایز آن نسبت به سایر بناهای همدوره میشدند. طبقات فوقانی با هنر کاشیکاری سنتی تزئین شده بودند و فضای داخلی برج دارای طراحی ساده ولی چشمنواز بود. این بنا در گذشته بخشی از مجموعه ارگ حکومتی اراک به شمار میرفت که امروزه بخش اعظم آن از بین رفته است و دوباره بازسازی شده است. خانه سپهدار نیز که در نزدیکی برج ساخته شده بود، دارای سردابهایی زیبا با تزئینات شمسهای از گل و بوته بود و فضایی خنک برای روزهای گرم تابستان به حساب میآمد.
اصلا برج شیشه ای وجود نداشت و گفتن خراب شده
«برج شیشه»، یکی دیگر از جاذبه های شهر اراک است که متاسفانه امروزه چیز زیادی از آن باقی نمانده است. در اوایل قرن سیزدهم هجری قمری در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار، برج شیشه به همت یوسف خان سپهدار بنا شد. در آن زمان، این ارگ را با هدف اقامت حاکم و به عنوان مرکز حکومتی شهر ساختند. دلیل نامگذاری این بنا به نام برج شیشه این بود که کاشیکاریهای معلق طوقهای آن با طرح لوزی خود در برابر تابش خورشید، درخشش خیره کنندهای مانند آیینه پیدا میکرد. گفتنی است که در سال ۱۳۰۹، ناصرالدین شاه این ارگ را برای اقامتگاه خود در اراک انتخاب کرد. با وجود اینکه برج شیشه اراک جزو آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود، در سال ۱۳۶۱ شمسی، به طور غیرقانونی تخریب شد و امروزه فقط قسمتی از آن برای بازدیدکنندگان باقی مانده است. نمادی از این برج در ابعاد کوچک ساخته شده و در میدان سردار شهر نصب شده است تا یاد این ارگ تخریب شده را حفظ کند.
برج شیشه (مکانهای تاریخی) در محله بافت تاریخی اراک و خیابان عباس رنجبر واقع شده است. این مکان یکی از سی و نه مکان تاریخی در محله بافت تاریخی اراک میباشد و از نظر موقعیت جغرافیایی در نزدیکی مراکز مهمی مانند موزه حسن پور و پاساژ ارشاد و همچنین اتاق فرار راه عبور، رستوران سنتی ارگ، دالان وکیلی، کلینیک فرهنگیان اراک و نانوایی تافتون قرار گرفته است.