
شمال
نمایش موقعیت منآدرس دقیق مسجد: تهران، خیابان خیام، بازار پاچنار اطلاعات دقیق درباره این بنا و مسجد: مسجد و مدرسه شیخ عبدالحسین در تهران به دوران ناصرالدین شاه باز می گردد. طبق وصیتی که امیرکبیر به شیخ عبدالحسین که از مجتهدین به نام و مشهور زمان ناصری کرده بود، شیخ مامور ساخت این مسجد از محل ثلث اموال امیرکبیر بعد از مرگش به عنوان باقیات و صالحات بود. لذا مسجد شیخ عبدالحسین با نظارت شخصی این روحانی از اموال میرزا تقی خان امیرکبیر با ساخت دو شبستان شمالی و جنوبی این مسجد آغاز شد. ساخت این مسجد ۱۵ سال به طول انجامید. قرار بود که نام امیرکبیر بر روی این مسجد و مدرسه باشد، اما از آنجا که امیرکبیر به توطئه مادرِ ناصرالدین شاه و خواست انگلیس در پی تاسیس مدرسه دارالفنون و استخدام اساتید اتریشی به منظور قطع دست انگلیس از سرمایه های ایران به قتل رسیده بود صدراعظم ناصرالدین شاه، میرزا آقاخان، از شیخ عبدالحسین خواست نام خودِ شیخ عبدالحسین تهرانی روی این مسجد و مدرسه گذاشته شود. شبستانهای مسجد، حیاط و حجره ها و سردر های کاشی کاری مسجد طبق معماری قاجاری ساخته شده اند. در چهار ضلع این مسجد و مدرسه اتاق هایی برای سکونت طلبه ها در نظر گرفته شده که نمای بیرونیِ همه آنها کاشی کاری شده اند. درب غربی مسجد شیخ عبدالحسین از آثار فاخر منبت کاری ایران است و روبروی در اصلی و در جنوب بقعه سید ولی قرار دارد. تا زمانی که مرحوم شیخ عبدالحسین زنده بود این مسجد و مدرسه هم رونق داشت اما زمانی که وی درگذشت این مسجد هم از رونق افتاد تا اینکه تبریزیها به تهران مهاجرت کردند و با کمک روحانیون نجف اشرف مسجد را بازسازی نمودن و به پایگاهی برای فعالیت های مذهبی و سیاسی تبدیل کردند لذا این مسجد، مسجدِ آذربایجانیها یا مسجد ترک ها نیز معروف است. وقف نامه مسجد شیخ عبدالحسین: این مسجد دو وقف نامه به مورخه های ۱۲۷۶ و ۱۳۲۵ دارد. وقف نامه ۱۲۷۶ در مورد وقف ۱۳ باب مغازه است که در راسته دارالخلافه جدید قرار داشته که به نام مادر امیر نظام بوده است و وی آن ها را وقف مسجد نموده تا به صورت باقیات و صالحات برای مادرش، صرفِ مسجد و امور شیعیان شود. لذا امیر نظام در مصالحه ای این مغازه ها را به نام شیخ عبدالحسین تهرانی کرد و شیخ نیز آنها را وقف همه شیعیان نمود. بدین گونه هزینه های مدرسه و مسجد شیخ عبدالحسین تهرانی تامین می شد. ثبت ملی: این اثر در تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۳۴ با شماره ۴۱۳ به ثبت رسیده است. دسترسی به مسجد و مدرسه شیخ عبدالحسین: با توجه به محدودیت های ترافیکی خیابان پاچنار بهتر است از وسایل نقلیه عمومی استفاده فرمایید. وسیله نقلیه شخصی: مسجد و مدرسه شیخ عبدالحسین تهران در خیابان خیام، خیابان پاچنار، بازار کفاش ها واقع شده است. مترو: با استفاده از خط یک مترو در ایستگاه خیام پیاده شوید. در خیابان خیام مسیر خود را در سمت راست ادامه دهید. تا به خیابان پاچنار برسید. وارد خیابان پاچنار شوید. سپس وارد بازار کفاشها شوید. مسجد مدرسه شیخ عبدالحسین تهران در بازار کفاشها قرار گرفته است.
این بنا مربوط به سده 13 هجری قمری است. و در محدوده خیام در بازار پاچنار تهران واقع شده است. در یازده بهمن 1344 با شماره ثبت 413 بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. هنوز بعنوان مسجد استفاده می شود و مراجعه کنندگانی دارد که اغلب از اهالی بازار هستند.
مدرسه و مسجد شیخ عبدالحسین در محله بازار تهران تهران و خیابان پاچنار واقع شده است. این مکان یکی از هفتاد و دو مسجد در محله بازار تهران تهران میباشد و از نظر موقعیت جغرافیایی در نزدیکی مراکز مهمی مانند بیمارستان سیدالشهدا، تالار الماس، موزه مردم شناسی (کاخ ابیض) و بازار بزرگ تهران و همچنین آرامگاه لطفعلی خان زند، حرم مطهر امامزاده زید علیه السلام، راگ کافه، سرای بوعلی نو ناصر جمشیدی و صندل آرش قرار گرفته است. همچنین با توجه به نظراتی که کاربران در اپلیکیشن نشان به این مکان دادهاند میتوان گفت این مکان یکی از مسجدهای خوب این منطقه میباشد. با توجه به نزدیکی این مکان به ایستگاه مترو پانزده خرداد، برای دسترسی راحتتر و کمک به داشتن هوایی پاکتر، میتوانید از وسایل حمل و نقل عمومی برای مراجعه به آن استفاده کنید.