
شمال
نمایش موقعیت منبهزودی بسته میشود
سفر به دل تمدن ایران
ارگ کلاه فرنگی شهرستان بیرجند، بین سالهای 1264-1313 یعنی در اواخر دوران زندیه و اوایل قاجار ساخته شده است. این ارگ در گذشته به نامهای ارگ حسام الدوله، قصر بی بی عروس و ارگ سرکار نیز معروف بوده است. ارگ کلاه فرنگی را به امیر علم خزیمه نسبت میدهند که بعدها توسط ایشان به فرمانداری بیرجند اهدا شده است. از این بنا امروزه به عنوان استانداری خراسان جنوبی استفاده میشود. آدرس ارگ کلاه فرنگی در خیابان مطهری بیرجند قرار دارد. اگر علاقه مندید تا بیشتر در مورد ارگ کلاه فرنگی بیرجند بدانید، شمارا به خواندن ادامه این مقاله دعوت میکنیم. در قسمت ورودی به دلیل جلوتر قرار گرفتن از سالن همکف طاقهای قوسی شکل زیبایی در جلو بنا به چشم میخورد. چیزی که در نگاه اول به این بنا نظر بیننده را به خود جلب میکند، شکل مخروطی آن است که معمولا این شکل بناها در ایران، هند و عربستان که دارای معماری سلطنتی بودهاند بیشتر دیده میشود. این بنای "زیگوراتی" و "شش اشکوبه" چند بخش مهم دارد. این بنای شش ضلعی به رنگ سفید و از مصالحی همچون گل، آجر، آهک و ساروج ساخته شده است. ایرانیان قدیم در ساخت بنا از ملاتی به نام ساروج استفاده میکردند که برای ساخت این ملات، رس و آهک را به نسبت شش به چهار با هم مخلوط و سپس دو روز ورز میدادند تا تبدیل به گلی سفت شود. این ملات در دوران گذشته اهمیت زیادی داشته است و از آن برای ساخت حوض، پل، آب انبار، برکه، گرمابه، بنای خانه و سد استفاده میشده است. پلان ارگ کلاه فرنگی بیرجند در قسمت همکف کاملترین نقشه و فضاسازی را دارد. این قسمت تزئینات زیبایی دارد و طراحی آنها به گونهای است که اتاقها، هشتی و گنبدیها توسط دالانی به یکدیگر مرتبط میشوند. یکی از مزیتهای بسیار زیبا در این طبقه حوض خانه آن است که از ورودی سایر فضاها به این حوض خانه راهی وجود دارد. فضای کلی آن یک متر از کف طبقه هم کف پایینتر قرار دارد و به شکل هشت ضلعی طراحی شده است. دور تا دور حوض خانه را طاق نماهای تزئینی با مقرنسهای زیبا فرا گرفته است که به تعداد طاق نماها سکوهای کوتاهی در زیر هر یک تعبیه شده است. روشنایی این طبقه از طریق گنبد کلاه فرنگی و پنجرههای نورگیر تامین میشود. از دیگر زیباییهای این حوض، آبنمای آن است که با شکل خاصی موجب تهویه هوا در این مکان میشود. آنچه از هنر ایرانیان در این مکان به چشم میخورد بیشمار است و در هر گوشه این بنا، دستی هنرمند تزئیناتی گلدانی، رسمی بندی، مقرنس، کاربندیهای لانه زنبوری و صدها ریزهکاری دیگر را خلق کرده است. طبقه دوم بنا نیز به شکل هشت ضلعی است که چند اتاق دارد و طبقه سوم و طبقات بعدی در اصل نمادین و صرفا جهت تکمیل شکل بنا ساخته شده اند. آن طور که از تصاویر ارگ کلاه فرنگی بیرجند پیداست، این بنا دارای دو بادگیر نیز بوده که در بازسازیهای انجام گرفته حذف شدهاند. عالی بدون نیاز به بیلیت می توانید بروید
عالی
عالی بدون نیاز به بیلیت می توانید بروید
برای بازدید عمومی از این مکان تاریخی قطعا به مشکل میخورین اکثرا بازدید محدوده
ارگ یا عمارت كلاه فرنگی بيرجند به عنوان یکی از فاخر ترین بناهای تاریخی بجا مانده از دوران قاجار، در مرکز شهر واقع شده و به نوعی نماد بیرجند محسوب می شود. امیر علم خزینه به عنوان مالک، این بنا را به استانداری بیرجند اهدا نمود. ارگ کلاه فرنگی زمانی مقر حکومتی بود و با نام های دیگری همچون ارگ حسام الدوله، ارگ سرکار و قصر بی بی عروس شناخته می شد. پلان ارگ کلاه فرنگی بیرجند به شکل شش ضلعی و زیگوراتی (پله پله) طراحی شده و راس مخروطی شکل دارد. این بنای سفید رنگ در فرم اولیه خود شامل دو بادگیر در دو سمت بوده که در مرمت های بعدی حذف شده است. این عمارت در شش طبقه بنا شده اما فقط دو طبقه آن جنبه کاربری دارد و چهار طبقه دیگر صرفا به دلیل فرم پذیری بنا و ایجاد حالت نمادین ساخته شده است. عمارت كلاه فرنگی بيرجند از چند بخش مهم تشکیل شده که طبقه همکف دارای بیشترین میزان اهمیت است. دلیل آن نیز داشتن کاملترین نقشه معماری و فضا سازی ممکن می باشد. حد فاصل ورودی با بخش همکف چند قوس زیبا مشاهده می شود که نشان دهنده ذوق معماری بکار رفته در ساخت این بنای تاریخی است. فضاهای تشکیل دهنده طبقه همکف افزون بر زبیایی خاص و معماری باشکوه به گونه ای طراحی شده اند که فضاهای مختلف مانند اتاق، گنبدی و هشتی ها توسط چند دالان به یکدیگر مرتبط شوند. ایجاد حوضخانه در وسط این طبقه نیز باعث شده تا دیگر قسمت ها حول آن به وجود بیایند و پدید آورنده نماهای زیبایی باشند. این حوضخانه به صورت هشت صلعی طراحی شده و از کف اصلی بنا یک متر پایین تر قرار دارد. پیرامون حوضخانه چندین طاق نمای مقرنس کاری ساخته شده و به ازای هر طاق نما سکوهایی با ارتفاع کم در بخش زیرین آن جانمایی شده است. نور این فضا نیز توسط گنبدی کلاه فرنگی و از طریق پنجره های نورگیر تامین می شود. دیگر هوشمندی قابل توجه در این قسمت ایجاد آبنما با فرم مخصوصی است که افزون بر تهویه حوضخانه، باعث ایجاد هوای مطبوع در طبقه همکف شده است.
عمارت کلاه فرنگی بیرجند متاسفانه بعدازظهر جمعه تعطیل بود
سفر به دل تاریخ
عالیه خیلی خوبه
عالیه
ارگ کلاه فرنگی بیرجند (مکانهای تاریخی) در محله چهاردرخت بیرجند و خیابان مطهری ۱۴/۲ واقع شده است. این مکان یکی از نوزده مکان تاریخی در محله چهاردرخت بیرجند میباشد و از نظر موقعیت جغرافیایی در نزدیکی مراکز مهمی مانند بیمارستان امام رضا، خانه پردلی (موزه لباس و منسوجات بیرجند) و مجتمع تجاری هلال و همچنین دارالقرآن صاحب الزمان (عج)، بوستان، آرایش شهیاد، پوشاک تاوینا و طباخی صداقت قرار گرفته است. همچنین با توجه به نظراتی که کاربران در اپلیکیشن نشان به این مکان دادهاند میتوان گفت این مکان یکی از اماکن دیدنی و تاریخی خوب این منطقه میباشد.